1. Thai lưu là gì?
Thai lưu là tình trạng thai đã mất trong tử cung trước khi được sinh ra. Trong y khoa, thuật ngữ và mốc tuổi thai dùng để phân loại thai lưu có thể khác nhau giữa các hướng dẫn; vì vậy khi đánh giá một trường hợp cụ thể, bác sĩ cần dựa vào tuổi thai, kết quả siêu âm và diễn biến của thai kỳ.
Thai lưu có thể xảy ra ở nhiều giai đoạn và không phải lúc nào cũng xác định được một nguyên nhân duy nhất. Theo RCOG, sau khi thực hiện các thăm dò cần thiết, nguyên nhân có thể được tìm thấy ở khoảng hai phần ba trường hợp thai chết trước sinh, nhưng vẫn có những trường hợp không thể giải thích rõ nguyên nhân. Điều này cũng có nghĩa là thai lưu không đồng nghĩa với việc người mẹ đã làm điều gì sai.
2. Nguyên nhân thai lưu thường gặp
Nguyên nhân thai lưu khá đa dạng và có thể liên quan đến thai nhi, bánh nhau, dây rốn hoặc sức khỏe của người mẹ. Một số trường hợp còn có sự kết hợp của nhiều yếu tố:
- Bất thường nhiễm sắc thể hoặc dị tật của thai: Một số thai có bất thường về nhiễm sắc thể hoặc cấu trúc khiến thai không thể tiếp tục phát triển bình thường. Đây là một trong những nhóm nguyên nhân cần được xem xét khi đánh giá thai lưu. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc xét nghiệm di truyền từ mẫu bánh nhau, dây rốn hoặc mô thai để tìm bất thường nhiễm sắc thể.
- Bất thường bánh nhau: Bánh nhau là một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng khi tìm nguyên nhân thai lưu. Bánh nhau hoạt động không tốt có thể khiến thai không được cung cấp đầy đủ oxy và chất dinh dưỡng. Một số tình trạng như suy chức năng bánh nhau, nhau bong non hoặc các tổn thương mạch máu bánh nhau có thể liên quan đến thai lưu. RCOG cũng cho biết vấn đề khiến bánh nhau không cung cấp đầy đủ những gì thai cần là nhóm nguyên nhân thường gặp.
- Thai chậm tăng trưởng: Thai chậm tăng trưởng có thể là dấu hiệu cho thấy bánh nhau không hoạt động hiệu quả hoặc liên quan đến một số bệnh lý của mẹ và thai. Vì vậy, khi xem lại hồ sơ thai kỳ, bác sĩ thường cần đánh giá các lần siêu âm trước đó, cân nặng ước tính của thai và diễn biến phát triển của thai theo tuổi thai.
- Bất thường dây rốn: Một số bất thường về dây rốn có thể ảnh hưởng đến quá trình cung cấp máu và oxy cho thai. Tuy nhiên, không nên mặc định thai lưu là do quấn dây rốn. Dây rốn quấn cổ có thể xuất hiện ở nhiều thai kỳ bình thường và chỉ trong những trường hợp có bằng chứng phù hợp mới có thể xem xét vai trò của dây rốn trong nguyên nhân thai lưu.
- Bệnh lý của người mẹ: Một số bệnh lý của mẹ có thể làm tăng nguy cơ thai lưu, chẳng hạn: Tăng huyết áp, tiền sản giật; Đái tháo đường; Bệnh thận; Một số bệnh tự miễn; Hội chứng kháng phospholipid; Một số nhiễm trùng trong thai kỳ. RCOG ghi nhận các vấn đề như bệnh lý nhau thai, nhiễm trùng, đái tháo đường, nhau bong non và tiền sản giật có thể liên quan đến thai chết trước sinh.
3. Sau thai lưu cần kiểm tra những gì?
Không phải tất cả phụ nữ sau thai lưu đều cần làm cùng một danh sách xét nghiệm. Bác sĩ sẽ dựa vào tuổi thai, diễn biến thai kỳ, bệnh lý của mẹ và các kết quả đã có để lựa chọn kiểm tra phù hợp.
Thông thường, quá trình đánh giá có thể tập trung vào 4 nhóm chính:
- Đánh giá lại hồ sơ thai kỳ: Bác sĩ sẽ xem xét: Thai lưu ở tuần thai thứ bao nhiêu; Các lần siêu âm trước đó; Thai có phát triển bình thường không; Có bất thường nước ối, bánh nhau hay dây rốn không; Người mẹ có tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh lý khác không; Có triệu chứng nhiễm trùng hay bất thường nào trước khi thai lưu không. Đây là bước rất quan trọng vì nguyên nhân đôi khi đã được gợi ý từ những dấu hiệu xuất hiện trước thời điểm thai mất.
- Kiểm tra bánh nhau và dây rốn: Nếu điều kiện cho phép, việc kiểm tra bánh nhau, dây rốn và màng ối có thể cung cấp nhiều thông tin về nguyên nhân thai lưu. RCOG đánh giá khảo sát bánh nhau là một trong những thăm dò quan trọng sau thai chết trước sinh.
- Xét nghiệm di truyền: Trong những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nhiễm sắc thể hoặc xét nghiệm di truyền từ mẫu bệnh phẩm của thai/bánh nhau. Kết quả có thể giúp xác định liệu thai có bất thường di truyền hay không và từ đó hỗ trợ tư vấn nguy cơ cho lần mang thai tiếp theo.
- Xét nghiệm cho người mẹ: Tùy trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc kiểm tra: Đường huyết/đái tháo đường; Các vấn đề liên quan đến tăng huyết áp, tiền sản giật; Nhiễm trùng khi có yếu tố nghi ngờ; Hội chứng kháng phospholipid; Một số bệnh lý khác dựa trên tiền sử.
Không nên tự mua các gói xét nghiệm thai lưu hoặc xét nghiệm đông máu, miễn dịch, gen… một cách tràn lan. Mỗi xét nghiệm cần có lý do lâm sàng và được lựa chọn dựa trên trường hợp cụ thể.
4. Thai lưu một lần có cần tìm nguyên nhân không?
Sau một lần thai lưu, người phụ nữ nên được bác sĩ đánh giá lại tình trạng sức khỏe và thai kỳ trước đó, đặc biệt nếu thai lưu xảy ra ở tuổi thai lớn, có bất thường về tăng trưởng, bánh nhau hoặc người mẹ có bệnh lý đi kèm. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện toàn bộ các xét nghiệm chuyên sâu.
Nếu đã từng thai lưu trước đó và đang chuẩn bị mang thai lại, bạn nên mang theo: Kết quả siêu âm; Xét nghiệm trong thai kỳ; Hồ sơ nhập viện; Kết quả xử trí thai lưu; Kết quả xét nghiệm thai/bánh nhau nếu có.
Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn thay vì chỉ dựa vào lời kể.
5. Thai lưu 2 lần có cần kiểm tra kỹ hơn không?
Có. Nếu thai lưu lặp lại, việc đánh giá nguyên nhân cần được thực hiện có hệ thống hơn. Bác sĩ sẽ đặc biệt xem xét liệu hai lần mất thai có những điểm tương đồng hay không, chẳng hạn: Cùng xảy ra ở một giai đoạn thai kỳ; Thai từng chậm phát triển; Có bất thường bánh nhau; Có bệnh lý của người mẹ; Có tiền sử gia đình liên quan đến bệnh di truyền; Có tiền sử sảy thai hoặc thai lưu trước đó. Trong trường hợp này, việc khám trước khi mang thai lại có ý nghĩa quan trọng để xác định yếu tố nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ phù hợp.
6. Sau thai lưu bao lâu có thể mang thai lại?
Không có một mốc thời gian duy nhất phù hợp với tất cả phụ nữ. Thời điểm mang thai lại phụ thuộc vào:
- Tuổi thai khi bị lưu
- Cách xử trí thai lưu
- Tình trạng hồi phục của tử cung
- Có nhiễm trùng hoặc biến chứng hay không
- Nguyên nhân thai lưu nếu xác định được
- Các bệnh lý nền của người mẹ
- Sức khỏe thể chất và tinh thần.
Trước khi mang thai lại, nên có một lần khám tiền thai để bác sĩ xem lại nguyên nhân thai lưu, đánh giá bệnh lý nền và tư vấn kế hoạch theo dõi thai kỳ tiếp theo. RCOG cũng khuyến nghị người từng thai chết trước sinh được hẹn tái khám để xem xét kết quả các thăm dò và lập kế hoạch chăm sóc cho lần mang thai sau.
7. Khám tìm nguyên nhân thai lưu ở đâu?
Sau thai lưu, điều quan trọng không phải là thực hiện càng nhiều xét nghiệm càng tốt mà là tìm đúng nguyên nhân và đánh giá đúng nguy cơ của từng trường hợp.
Tại Phòng khám Sản phụ khoa Thắng Trang, bác sĩ có thể dựa trên tiền sử sản khoa, hồ sơ thai kỳ, kết quả siêu âm và các xét nghiệm đã thực hiện để tư vấn hướng kiểm tra phù hợp, đồng thời hỗ trợ chuẩn bị cho lần mang thai tiếp theo.
Bạn từng thai lưu và đang lo lắng cho lần mang thai sau? Đừng tự tìm nguyên nhân hoặc tự mua các gói xét nghiệm khi chưa được bác sĩ đánh giá. Hãy mang theo toàn bộ hồ sơ thai kỳ trước đó để được tư vấn cụ thể.
Phòng khám Sản phụ khoa Thắng Trang
Hotline: 0962 540 023
Liên hệ 0962 540 023 để được tư vấn và đặt lịch thăm khám.
